Herroepingsfunctie.nl
Kennisbank · Uitzonderingen

Is de herroepingsfunctie verplicht bij een schommelende marktprijs?

Bij goud, zilver en sommige andere marktgebonden producten kan de wettelijke bedenktijd ontbreken. Maar een dynamische prijs, stijgende inkoop of populair verzamelobject is nog geen vrijbrief voor “geen retour”.

Leestijd
13 minuten
Laatste controle
11 augustus 2026
Redactie
Herroepingsfunctie.nl

Door de redactie van Herroepingsfunctie.nl

Goudbaren en munten op een donkere sokkel voor een koerslijn
Kort antwoord

Alleen bij een aantoonbare koppeling aan een externe marktkoers vervalt de bedenktijd. Een bewegende verkoopprijs is niet genoeg.

In deze gids

  1. 01De vier voorwaarden van artikel 6:230p onder a
  2. 02Bullion, verzamelmunten, sieraden en horloges
  3. 03Energie, brandstof, valuta en crypto
  4. 04Modelteksten en implementatiechecklist
Begin bij het korte antwoord↓

Kort antwoord

Voor een online overeenkomst die aantoonbaar onder artikel 6:230p, onderdeel a, BW valt, bestaat geen wettelijk herroepingsrecht en is de online ontbindingsfunctie voor die overeenkomst niet verplicht.

Goudbaren, zilverbaren en gangbare beleggingsmunten met een prijs die rechtstreeks aan een externe spotkoers is gekoppeld zijn sterke voorbeelden. Sieraden, verzamelmunten, horloges, koffie, tickets en andere producten met wisselende winkelprijzen zijn niet als categorie uitgezonderd. Classificeer per product en prijsmodel, informeer vóór de koop en houd bewijs van de gebruikte marktprijs en prijsformule bij.

Eerst drie begrippen uit elkaar trekken

Drie verschillende prijsbewegingen worden vaak allemaal “marktprijs” genoemd.

1. De handelaar verandert zijn verkoopprijs wegens voorraad, vraag of marge. Dat is in beginsel zijn eigen prijsbeslissing. 2. De wederverkoopwaarde beweegt: een horloge of verzamelkaart wordt op platforms meer of minder waard. Dat bindt de webshopprijs nog niet aan een financiële markt. 3. De contractprijs volgt een externe markt, bijvoorbeeld een goudbaar geprijsd op goudspot plus een transparante premie. Dat ligt het dichtst bij de uitzondering.

Houd ook herroepen, annuleren en klagen uit elkaar. Herroepen beëindigt een overeenkomst op afstand zonder reden; de uitzondering kan dit recht vanaf het begin uitsluiten. Annuleren vóór verzending kan vrijwillige service zijn. Klagen over gewicht, gehalte, product of prijsberekening gaat over nakoming en conformiteit — die rechten blijven bestaan.

De wettelijke regel: vier samenhangende voorwaarden

Artikel 6:230p, onderdeel a, BW sluit het ontbindingsrecht uit als de prijs van de zaken of diensten is gebonden aan schommelingen op de financiële markten waarop de handelaar geen invloed heeft en die zich binnen de ontbindingstermijn kunnen voordoen.
  1. 01

    Er is een overeenkomst over een zaak of dienst

    Het gaat om de concrete prestatie. Een edelmetaalhandelaar kan tegelijk marktgebonden baren, handmatig geprijsde verzamelmunten, boeken en diensten verkopen. Elk aanbod heeft een eigen kwalificatie.
  2. 02

    De prijs is aan marktschommelingen gebonden

    “Gebonden” vraagt meer dan een algemeen economisch verband. Een vastgelegde formule met koersbron, valuta, meetmoment en premie is sterk bewijs.
  3. 03

    De handelaar heeft geen invloed op de schommeling

    Een eigen premie sluit de uitzondering niet uit, maar is de externe component bijkomstig of kan de handelaar de uitkomst vrij overschrijven, dan wordt het beroep zwakker. Een intern algoritme is zelf geen financiële markt.
  4. 04

    De schommeling kan binnen de termijn optreden

    Bij continu verhandelde edelmetalen beweegt de koers binnen minuten. De prijs hoeft niet daadwerkelijk te zijn gedaald; het gaat erom dat de schommeling kán optreden.

Waarom een vaste prijs bij checkout tóch onder de uitzondering kan vallen

Bij bijna iedere koop wordt uiteindelijk een bedrag vastgelegd. Dat sluit de uitzondering niet uit: de ratio is juist dat de markt ná het sluiten kan bewegen. Zou de consument bij een koersdaling kosteloos mogen herroepen en bij een koersstijging de koop behouden, dan draagt de handelaar een asymmetrisch risico.

Het relevante onderscheid is dus: een prijs die is vastgeklikt op een externe koers (“€ 2.850, berekend op de goudprijs bij orderacceptatie”) kan onder de uitzondering vallen; een vaste catalogusprijs zonder aantoonbare koerskoppeling veel minder. Wordt de prijs pas later definitief, dan zijn prijstransparantie en contractvorming extra belangrijk: de klant moet vóór gebondenheid begrijpen hoe het eindbedrag ontstaat. Een aftelklok is geen bewijs van volatiliteit; gebruik een timer alleen als de prijs werkelijk opnieuw wordt berekend.

Goud, zilver en andere edelmetalen

Van standaardbaar tot numismatische zeldzaamheid: dezelfde vitrine, andere juridische uitkomst.

Goudbaren en zilverbaren

Standaardbaren waarvan de verkoopprijs rechtstreeks meebeweegt met de spotprijs zijn de duidelijkste webshopvoorbeelden. Hetzelfde kan gelden voor platina en palladium; de wet noemt geen gesloten lijst van metalen. Een hedge of directe inkoop kan de onderbouwing versterken, maar is geen wettelijke voorwaarde.

Beleggingsmunten

Gangbare gouden en zilveren beleggingsmunten worden vaak verhandeld op metaalwaarde plus premie. Is de webshopprijs aantoonbaar aan de spotkoers gekoppeld, dan is de uitzondering doorgaans goed verdedigbaar. De fiscale term “beleggingsgoud” is nuttige context, maar niet dezelfde juridische toets.

Numismatische en verzamelmunten

Bij een zeldzame munt kan de metaalwaarde slechts een klein deel van de prijs vormen. Een veilingresultaat of prijsbeweging op een handelsplatform is niet zonder meer een schommeling op een financiële markt. Maak minstens onderscheid tussen bullion, semi-numismatisch en zuiver numismatisch aanbod.

Sieraden en horloges

Een gouden ketting bevat goud, maar de verkoopprijs kan vooral bestaan uit ontwerp, arbeid, merk, stenen en marge. Een wisselende wederverkoopwaarde op een platform is geen gebonden financiële-marktprijs. Bij gravure of personalisatie kan een andere uitzondering gelden; beoordeel die afzonderlijk.

Pre-orders en het contractmoment

Een lange levertijd creëert de uitzondering niet en verhindert haar ook niet. Leg product, contractmoment, prijsformule, koersmoment, allocatie en vrijwillige annulering vast. Vermeld wanneer de koop ontstaat: bij de bestelknop, betaling, automatische acceptatie of handmatige bevestiging. De uitzondering repareert een onduidelijk bestelproces niet.

Energie, brandstof en grondstoffen

Overweging 43 van Richtlijn (EU) 2019/2161 rekt de uitzondering naar individuele leveringen van niet-netwerkenergie, maar niet naar netcontracten.

Individuele levering van niet-netwerkenergie. Denk aan een afzonderlijke hoeveelheid stookolie, propaangas of vergelijkbare brandstof buiten een netcontract. Is de prijs aantoonbaar gekoppeld aan de relevante grondstoffen- of energiemarkt, dan past dit bij de Europese toelichting. Bij houtpellets, briketten en brandhout moet eerst worden bepaald of de overeenkomst als zo'n individuele levering kwalificeert; een vaste of seizoensprijs beslist dat niet.

Elektriciteit, gas en warmte via een netwerk. Een vast, variabel of dynamisch netcontract is niet zonder meer een marktprijsuitzondering. De ACM noemt voor energiecontracten juist bedenktijd vanaf het sluiten. Wil de consument dat de levering binnen de bedenktijd start, dan gelden aparte regels over het uitdrukkelijke verzoek en een evenredige vergoeding.

Benzine in een tank. Na levering kan een andere uitzondering spelen: zaken die door hun aard onherroepelijk met andere zaken worden vermengd, artikel 6:230p, onderdeel f, onder 4, BW. Dat is een eigen rechtsgrond met een eigen toets.

Valuta, aandelen en crypto: eerst kwalificeren, dan pas de knop bepalen

Bij financiële producten en diensten geldt een afzonderlijk wettelijk regime. “Aandelen staan bij de ACM als voorbeeld” is geen implementatieadvies voor een gewone webshop.

Sinds 25 juni 2026 bepaalt artikel 6:230x lid 4, onderdeel a, BW dat het ontbindingsrecht niet geldt voor overeenkomsten inzake financiële producten of diensten waarvan de waarde gedurende de termijn afhankelijk is van ontwikkelingen op financiële of andere markten. Begin altijd met de vraag of de concrete overeenkomst werkelijk een financieel product of financiële dienst betreft.

Valuta. Een valutatransactie of -rekening kan een financieel product zijn; dan loopt de toets via artikel 6:230x en de Wft. Dat een normale webshop in dollars inkoopt, maakt de verkochte jas of laptop geen marktgebonden financieel product.

Cryptoactiva. Koop, wissel, bewaarneming, staking en abonnement zijn verschillende prestaties. Artikel 13 MiCAR geeft retailhouders veertien kalenderdagen herroepingsrecht bij bepaalde rechtstreekse aanbiedingen, niet bij iedere aankoop via een platform, en niet wanneer het activum al tot de handel was toegelaten. Kwalificeer per activum én per overeenkomst. Een branchebreed beding “crypto kan nooit worden herroepen” is te ruim.

Beslismatrix per product en prijsmodel

Een eerste beoordeling, geen automatische beslisboom. De prijsformule is leidend, niet de branche.
  • Waarschijnlijk geen herroepingsrecht

    Goud- of zilverbaar geprijsd op spot plus premie

    De contractprijs volgt aantoonbaar een externe, niet-beïnvloedbare koers.

  • Zelfde route

    Platina- of palladiumbaar met dezelfde prijsformule

    Metaalsoort is niet beslissend; aantoonbare marktprijsbinding wel.

  • Waarschijnlijk geen herroepingsrecht

    Gangbare bullionmunt, spot plus vaste premie

    Metaalwaarde en externe koers domineren de prijs.

  • Meestal niet uitgesloten

    Zeldzame numismatische munt met handmatige catalogusprijs

    Rariteit en verzamelvraag zijn niet vanzelf een financiële marktprijsbinding.

  • Meestal herroepbaar

    Standaard gouden ketting met maandprijs

    De materiaalprijs beïnvloedt de kosten, maar de sieraadprijs is niet per se aan spot gebonden.

  • Mogelijk andere grond

    Gouden sieraad met unieke gravure

    Beoordeel de maatwerkuitzondering afzonderlijk.

  • Meestal herroepbaar

    Luxe horloge met wisselende handelsplatformwaarde

    Wederverkoopwaarde is niet hetzelfde als een gebonden financiële-marktprijs.

  • Waarschijnlijk geen herroepingsrecht

    Pre-order van marktgekoppelde goudbaar

    Een lange levertijd verandert de onderliggende prijsbinding niet.

  • Productafhankelijk, vaak herroepbaar

    Pre-order van verzamelmunt tegen vaste uitgifteprijs

    Uitgifteprijs en verzamelkarakter kunnen losstaan van financiële markten.

  • Waarschijnlijk geen herroepingsrecht

    Eenmalige bulkbestelling stookolie met marktformule

    De Europese toelichting noemt individuele levering van niet-netwerkenergie.

  • Nadere kwalificatie nodig

    Individuele levering van pellets of brandhout

    Kan niet-netwerkenergie zijn; een vaste catalogusprijs bewijst noch ontkracht de vereiste marktafhankelijkheid.

  • In beginsel bedenktijd

    Dynamisch elektriciteitscontract via het net

    Voor netwerkcontracten geldt een afzonderlijk regime; de ACM noemt 14 dagen.

  • Mogelijk 14 dagen recht

    Aankoop in een primaire MiCAR-aanbieding

    Toets artikel 13 MiCAR: soort token, aanbieder, toelating en inschrijfperiode.

  • Afzonderlijke kwalificatie

    Secundaire cryptohandel of wisseldienst via een platform

    Artikel 13 MiCAR geldt niet voor gewone secundaire handel; artikel 6:230x alleen bij een echt financieel product of financiële dienst.

  • Niet automatisch uitgesloten

    Betaald custody- of analyseabonnement

    De dienst zelf kan herroepbaar zijn, los van marktgevoelige transacties.

  • Meestal herroepbaar

    Webshopartikel geprijsd in dollars

    Valutaomrekening alleen maakt het artikel geen marktgebonden prestatie.

Is de online ontbindingsfunctie verplicht?

Sinds 25 juni 2026 geldt artikel 6:230oa BW. De functie creëert zelf geen ontbindingsrecht, maar maakt een bestaand recht uitvoerbaar.

  • Alleen aantoonbaar marktgebonden producten

    Art. 6:230p onder a

    Geen functie nodig voor een niet-bestaand recht. Meld vóór de koop dat geen bedenktijd geldt en bied een zichtbare klachtenroute.

  • Gemengd assortiment met accessoires en boeken

    Per overeenkomst beoordelen

    Eén bullioncategorie maakt de hele website niet knopvrij; richt de functie in op contractniveau.

  • Onduidelijk grensgeval

    Verklaring toelaten

    Blokkeer niet op een intern label “volatile”. Bevestig ontvangst en beoordeel daarna gemotiveerd.

  • Financiële producten of diensten

    Art. 6:230x BW

    Houd de functie beschikbaar zolang een ontbindingsrecht bestaat en routeer op contracttype.

  • Primaire cryptoaanbieding onder MiCAR

    Art. 13 MiCAR

    Aparte beoordeling; een aanbieder kan dezelfde digitale route wel vrijwillig openstellen.

Verkoopt een webshop uitsluitend marktgekoppelde baren en bullionmunten, dan hoeft voor die overeenkomsten geen functie te worden aangeboden — wel duidelijke informatie vooraf en een zichtbare klachtenroute voor ondergewicht, beschadiging, verkeerde levering, authenticiteit en afwijking van de afgesproken prijsformule. De meeste gespecialiseerde shops verkopen daarnaast capsules, boeken, sieraden of opslagdiensten; daarvoor blijft de functie nodig.

Blokkeer een verklaring niet alleen omdat een product intern het label “volatile” heeft. De functie is geen goedkeuringsaanvraag: voor zover een recht bestaat, werkt de tijdige verklaring zonder aparte toestemming. Vraag een bestaande accounthouder gerust in te loggen, maar verplicht een gastkoper niet alsnog een account of app.

Informeer vóór de koop en leg het prijsmechanisme uit

Artikel 6:230m lid 1 BW verplicht duidelijke informatie over de totale prijs of de berekeningswijze. Bestaat geen ontbindingsrecht, dan moet de consument dat eveneens vooraf weten.

Zet de uitleg niet alleen diep in de algemene voorwaarden. Toon haar bij het product en uiterlijk in de checkout vóór de bestelknop, en herhaal de status in de orderbevestiging. Bij een live prijs horen bovendien een bron, meetmoment, geldigheidsduur en begrijpelijke opbouw.

Ontbreekt de informatie terwijl de overeenkomst werkelijk aan alle voorwaarden voldoet, dan ontstaat het herroepingsrecht niet alsnog — maar de ontbrekende uitleg kan wel een zelfstandige overtreding zijn. Blijkt de uitzondering inhoudelijk niet te gelden, dan kan de ontbindingstermijn juist worden verlengd. “We zetten het wel in de voorwaarden als iemand klaagt” is dus geen bruikbare strategie.

Modelteksten voor productpagina, bestelknop en voorwaarden

Gebruik deze teksten uitsluitend voor producten die je vooraf juridisch hebt geclassificeerd.
Model voor een marktgekoppeld edelmetaalproduct
Voor deze aankoop geldt geen wettelijk herroepingsrecht. De prijs van dit product is rechtstreeks gekoppeld aan de actuele [goud-/zilver-/platina-/palladium]prijs op een financiële markt waarop wij geen invloed hebben. Die koers kan binnen de wettelijke ontbindingstermijn veranderen. De getoonde prijs is berekend op basis van [koersbron en meetmoment] plus [omschrijving premie en kosten]. Je rechten bij een beschadigd, verkeerd, niet-authentiek of anders gebrekkig product blijven bestaan.
Korte tekst bij de bestelknop
Let op: de prijs van dit product is gebonden aan schommelingen in de [goud-/zilver-/platina-/palladium]markt waarop wij geen invloed hebben en die zich binnen de wettelijke ontbindingstermijn kunnen voordoen. Daarom geldt voor deze aankoop geen wettelijk herroepingsrecht. Je wettelijke rechten bij een gebrekkige of verkeerde levering blijven bestaan.
Model voor de algemene voorwaarden
Het wettelijke recht van ontbinding geldt niet voor een overeenkomst waarbij de prijs van zaken of diensten is gebonden aan schommelingen op de financiële markten waarop wij geen invloed hebben en die zich binnen de ontbindingstermijn kunnen voordoen. Wij passen deze uitzondering uitsluitend toe op producten en diensten waarvan het prijsmechanisme vóór de koop als zodanig is vermeld. Deze uitzondering beperkt de wettelijke rechten bij een prestatie die niet aan de overeenkomst beantwoordt niet.
Ontvangstbevestiging bij een gemengde order
We hebben je verklaring tot ontbinding ontvangen. Aangeduide overeenkomst of overeenkomsten: [nummer en omschrijving]. Ingediend op [datum] om [tijd]. Ontvangstnummer: [nummer]. Voor zover een wettelijk ontbindingsrecht bestaat, is geen afzonderlijke goedkeuring nodig. Voor producten waarvan de prijs aantoonbaar is gebonden aan niet-beïnvloedbare schommelingen op de financiële markt kan het wettelijke ontbindingsrecht zijn uitgesloten. We sturen je de verdere afhandeling afzonderlijk. Klachten over gewicht, authenticiteit, beschadiging of een verkeerde levering blijven mogelijk.

Snelcheck vóór je de uitzondering toepast

Kun je vraag 3, 4, 6 of 7 niet overtuigend beantwoorden, pas de marktprijsuitzondering dan niet automatisch toe.

Loop deze vragen per producttype langs

Kun je de contractprijs niet reproduceerbaar herleiden tot een externe marktbeweging waarop je geen invloed hebt, gebruik de uitzondering dan niet alleen omdat de verkoopprijs regelmatig verandert.

0 van 10 vragen doorlopen

Veelgestelde vragen

De vragen die edelmetaalhandelaren, muntenwebshops en complianceteams het vaakst stellen.

Niet voor een overeenkomst die uitsluitend ziet op goudbaren waarvan de prijs aantoonbaar is gekoppeld aan schommelingen op de financiële markt waarop de handelaar geen invloed heeft en die binnen de ontbindingstermijn kunnen optreden. Verkoopt dezelfde webshop ook accessoires, boeken, sieraden, verzamelmunten of herroepbare diensten, dan blijft de functie voor die online overeenkomsten nodig.

Directe link naar deze vraag

Conclusie: bescherm tegen koersspeculatie, niet tegen iedere retour

Artikel 6:230p, onderdeel a, BW voorkomt dat een consument kosteloos kan speculeren met een koersrisico dat de handelaar niet beheerst.

De grens ligt niet bij het woord goud, energie of dynamisch. Zij ligt bij de concrete overeenkomst en de aantoonbare prijsbinding. Een sieraad, verzamelmunt, horloge of zak koffie kan in prijs bewegen zonder dat de wettelijke uitzondering geldt. Voor valuta, aandelen en crypto kan bovendien het afzonderlijke regime voor financiële producten en diensten beslissend zijn.

Voor de techniek betekent dit: classificeer per contract en prijsmodel, niet per branche. Bewaar koersbron, meetmoment en formule. Informeer vóór de koop. Houd de ontbindingsfunctie beschikbaar voor herroepbare overeenkomsten en gemengde assortimenten. En geef klachten over authenticiteit, gewicht, levering en prijsberekening altijd een eigen route.

Officiële en gezaghebbende bronnen

Dit artikel geeft algemene informatie en is geen individueel juridisch advies. Vooral bij verzamelmunten, sieraden, niet-netwerkenergie, valuta, cryptoactiva en gecombineerde financiële diensten kan de uitkomst afhangen van contractstructuur, prijsformule, productkwalificatie en toezichtswetgeving. Laat grensgevallen gericht toetsen.

Marktprijs of niet: houd de route voor je klant helder

Met Herroepingsfunctie.nl dienen consumenten hun ontbindingsverklaring digitaal in, krijgen zij direct een bevestiging en houd jij per overeenkomst vastgelegd wat er is verklaard.

Gratis instellenBekijk de demo

Geen betaalgegevens · Geen plug-in · Consumenten hebben geen account nodig